Grzybica migdałków to stan zapalny struktur zlokalizowanych w tylnej części gardła, które odgrywają ważną rolę w obronie organizmu przed infekcją. Jednym z najczęstszych pytań zadawanych przez pacjentów po usłyszeniu diagnozy jest: „czy kandydoza migdałków i gardła jest zaraźliwa?”. Poznaj odpowiedź na to pytanie oraz dowiedz się, jakie są przyczyny grzybiczego zapalenia migdałków.
Jak rozpoznać grzybicę na migdałkach?
Migdałki to struktura w gardle wchodząca w skład pierścienia chłonnego Waldeyera. To w nim zlokalizowane jest skupisko tkanki limfatycznej. W pierwszych latach życia to właśnie migdałki są narządem przystosowującym układ odpornościowy do otaczającego środowiska. Mają stały kontakt z patogenami z zewnątrz, więc są też narażone na stany zapalne spowodowane czynnikami infekcyjnymi (wirusami, bakteriami i grzybami lub pierwotniakami) oraz czynnikami nieinfekcyjnymi (np. alergią lub osłabieniem odporności) [1].
Grzybicze zapalenie gardła i migdałków podniebiennych spowodowane jest najczęściej przez drożdżaka białego (Candida albicans) [1]. Wówczas w obrębie jamy ustnej pojawiają się patologiczne zmiany w postaci wykwitów pokrytych białym nalotem. Przy próbie jego ściągnięcia zmiana zaczyna krwawić i odsłania zaczerwienienie błony śluzowej. Zdarza się, że grzybica na migdałkach powoduje ból gardła i dyskomfort podczas przełykania [2]. Można także odczuwać obrzmienie i suchość błony śluzowej w jamie ustnej [3].
Czy grzybicą migdałków można się zarazić?
Osoby, które chorują na grzybicę gardła i migdałków, niejednokrotnie zastanawiają się, czy jest to zakaźna przypadłość. Otóż kandydozy jamy ustnej należą do zakażeń oportunistycznych i są jednocześnie najczęściej spotykanym zakażeniem ludzi o etiologii grzybiczej [3]. Oznacza to, że w sprzyjających warunkach zwiększa się ryzyko zachorowania i nie można wykluczyć, że ktoś nie zarazi się od chorego pacjenta np. podczas pocałunku lub używania tych samych sztućców. W szczególności dotyczy to ludzi z obniżoną odpornością), osób starszych oraz tych z zaburzonym składem mikroflory jamy ustnej.
Objawy grzybicy gardła po zakażeniu od innej osoby mogą dać o sobie znać u pacjentów przyjmujących antybiotyki, leki immunosupresyjne lub poddanych terapii przeciwnowotworowej [3].
Co sprzyja zakażeniu grzybicą na migdałkach?
Warto zwrócić uwagę na inne czynniki predysponujące do tej dolegliwości. Na grzybicze zapalenie gardła i migdałków bardziej narażone są [2]:
- kobiety w ciąży i po 50. roku życia;
- chorujący na zaburzenia metaboliczne (cukrzyca) lub hormonalne (niedoczynność tarczycy, nadczynność przytarczyc, niedoczynność nadnerczy);
- osoby z grupą krwi 0;
- pacjenci z uszkodzeniami błony śluzowej jamy ustnej;
- osoby niedożywione, z niedoborami żelaza, kwasu foliowego i witaminy C;
- chorujący na zaburzenia funkcji ślinianek.
Jak zapobiec zakażeniu grzybicą jamy ustnej i migdałków?
Przede wszystkim w ramach działań profilaktycznych oraz ochrony innych osób i siebie przed ponownym zakażeniem ważne jest odpowiednie leczenie grzybiczego zapalenia gardła i migdałków. Zalecane jest miejscowe stosowanie leków przeciwgrzybiczych w formie zawiesiny, żelu, roztworu [2]. Mogą to być także środki antyseptyczne oraz hamujące rozwój grzybów podawane w tabletkach rozpuszczających się w jamie ustnej. Przy zakażeniach nawracających i opornych na leczenie miejscowe należy zastosować terapię ogólnoustrojową przyjmowaną doustnie lub dożylnie [3].
Duże znaczenie w działaniach profilaktycznych ma odpowiednia, regularna higiena jamy ustnej – zwłaszcza dokładne szczotkowanie zębów oraz toaleta uzupełnień protetycznych [2]. Dopełnieniem leczenia farmakologicznego powinna być również dieta – najlepiej ograniczająca spożycie węglowodanów, produktów wysoko przetworzonych i z wysokim indeksem glikemicznym. Warto w niej uwzględnić fermentowane produkty zawierające żywe kultury bakterii, warzywa i owoce oraz tłoczone na zimno oleje np. lniany lub rzepakowy. Wskazana jest też suplementacja probiotykami i prebiotykami [3].
Pamiętaj, że długotrwałe utrzymywanie się zmian grzybiczych na migdałkach wymaga konsultacji z lekarzem.
Artykuł na zlecenie marki Chlorchinaldin
Bibliografia
1. Zagor M. i in., Zapalenie gardła i migdałków, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2015, witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-jamy-ustnej-i-gardla/show.html (dostęp: 11.09.2025).
2. Lorkowska-Zawicka B., Grzybicze zapalenie jamy ustnej, Medycyna praktyczna dla lekarzy, 2014, witryna internetowa: https://www.mp.pl/otolaryngologia/artykuly/gardlo_i_krtan/107527,grzybicze-zapalenie-jamy-ustnej (dostęp: 11.09.2025).
3. Ossowski M. i in., Wpływ stosowania antybiotykoterapii na mikrobiotę grzybiczą jamy ustnej ludzi – badania wstępne, Teka of Political Science and International Relations – UMCS, 2019, 14/1, 111–117.