Chcąc zaoszczędzić na wulkanizacji, wielu kierowców samodzielnie wymienia koła, korzystając z fabrycznego podnośnika i klucza do kół. Jeśli sezonowe komplety opon są już zamontowane na felgach, zadanie rzeczywiście wydaje się proste. Jednak nawet podczas tej nieskomplikowanej czynności właściciele aut często popełniają błędy, które mogą prowadzić do uszkodzeń, dodatkowych kosztów, a nawet poważnych obrażeń.
Sezonowa wymiana opon to obowiązkowa czynność, z którą większość kierowców mierzy się dwa razy w roku, przed zimą oraz wiosną, gdy temperatury utrzymują się powyżej zera. Mając dwa gotowe komplety kół, można samodzielnie zamienić opony zimowe na letnie lub odwrotnie, na przykład na podwórku czy przy garażu.
Mimo to nawet przy tak prostej pracy należy przestrzegać zasad bezpieczeństwa i zaleceń producenta. Oto pięć najczęstszych błędów.
Całkowite poleganie na fabrycznym podnośniku
Pierwszy i zarazem jeden z najgroźniejszych błędów to traktowanie podnośnika jako stabilnego podparcia samochodu. Większość kierowców korzysta z urządzenia dołączonego przez producenta do auta, ale jest ono przeznaczone głównie do awaryjnej wymiany koła. Potrafi unieść samochód, ale nie jest przystosowane do dłuższego i stabilnego utrzymywania go w tej pozycji.
Nierówne podłoże, nachylenie terenu, nieprawidłowe ustawienie podnośnika lub przypadkowe poruszenie auta mogą sprawić, że podnośnik się ześlizgnie. Jeśli koło zostało już zdjęte, samochód spadnie na asfalt tarczą hamulcową. Uszkodzenie auta to jednak najmniejszy problem — jeśli ktoś znajduje się w pobliżu progu lub pod samochodem, może doznać poważnych obrażeń, a nawet stracić życie.
Przed rozpoczęciem pracy należy zaciągnąć hamulec ręczny i zabezpieczyć koła pozostające na ziemi klinami. W ostateczności można użyć odpowiednich kamieni. Zdjęte koło warto wsunąć pod próg samochodu. W razie zsunięcia się podnośnika auto oprze się na kole, a nie na rękach czy głowie osoby wykonującej pracę.
Dokręcanie śrub „na siłę”
Kolejnym częstym błędem jest dokręcanie śrub z maksymalną siłą, kierując się odczuciem lub charakterystycznym skrzypieniem.
Zbyt mocne i nierównomierne dokręcenie może doprowadzić do uszkodzenia gwintu, odkształcenia elementów lub nawet zniszczenia piasty. Dodatkowo nadmiernie dokręcone śruby mogą być później bardzo trudne do odkręcenia.
Do prawidłowego montażu kół najlepiej używać klucza dynamometrycznego, który pozwala dokręcić śruby z odpowiednią siłą. Dotyczy to także elementów takich jak śruby zabezpieczające, które wymagają właściwego momentu dokręcenia.
Dokładne wartości momentu dokręcania dla danego modelu samochodu znajdują się w instrukcji obsługi lub można je uzyskać u autoryzowanego dealera.
Śruby należy dokręcać równomiernie, zazwyczaj na krzyż, aby koło prawidłowo przylegało do piasty.
Ustawianie podnośnika w przypadkowym miejscu
Przy każdym kole, pod progiem samochodu, znajduje się specjalnie wzmocniony punkt przeznaczony do ustawienia podnośnika. To właśnie tam należy go umieszczać.
Podparcie podnośnika w przypadkowym miejscu podwozia lub progu może doprowadzić do uszkodzenia karoserii, złamania ważnego elementu lub uszkodzenia czujnika. W niektórych samochodach w tych miejscach znajdują się elementy szczególnie podatne na uszkodzenia.
Szczególnie niebezpieczne jest podnoszenie w ten sposób starszych aut. Jeśli podwozie lub progi są skorodowane, podnośnik może przebić osłabioną blachę.
Przed wymianą kół należy odnaleźć punkty podparcia wskazane przez producenta. Ich lokalizacja jest zazwyczaj oznaczona na karoserii i opisana w instrukcji obsługi.
Celowe obniżanie ciśnienia w oponach zimowych
Niektórzy kierowcy uważają, że zimą należy nieco obniżyć ciśnienie w oponach. Ma to rzekomo zwiększyć powierzchnię styku z nawierzchnią i poprawić przyczepność.
W pewnych sytuacjach, na przykład podczas jazdy w głębokim śniegu lub błocie, chwilowe obniżenie ciśnienia może rzeczywiście poprawić zdolność poruszania się w trudnym terenie. Jednak w codziennej eksploatacji takie rozwiązanie się nie sprawdza.
Zbyt niskie ciśnienie przyspiesza zużycie opon, zwiększa spalanie i pogarsza prowadzenie samochodu. Wpływa też negatywnie na inne właściwości jezdne.
Zarówno latem, jak i zimą ciśnienie w oponach powinno odpowiadać zaleceniom producenta. Odpowiednie wartości znajdują się zwykle na tabliczce w drzwiach, na klapce wlewu paliwa lub w instrukcji obsługi.
Ciśnienie najlepiej sprawdzać na zimnych oponach, ponieważ podczas jazdy powietrze się nagrzewa, co zawyża odczyty.
Bezpieczeństwo ważniejsze niż oszczędności
Samodzielna wymiana kół nie jest szczególnie trudna, zwłaszcza gdy oba komplety opon są już zamontowane na felgach. Jednak pozorna prostota nie zwalnia z obowiązku zachowania ostrożności.
Należy solidnie zabezpieczyć samochód, ustawiać podnośnik wyłącznie w wyznaczonych miejscach, używać sprawnych elementów mocujących, przestrzegać właściwego momentu dokręcania oraz utrzymywać odpowiednie ciśnienie w oponach. Dzięki temu można uniknąć uszkodzeń auta, niepotrzebnych wydatków, a przede wszystkim niebezpiecznych sytuacji zagrażających zdrowiu i życiu.