O tym, że powietrze w wielu polskich miastach jest zanieczyszczone wiadomo już od dawna. Informacje o ilości szkodliwych substancji, które wdychamy każdego dnia nie przemawiają do wyobraźni dużej części społeczeństwa. Warto jest zapoznać się konsekwencjami jakie ma dla naszego zdrowia długie przebywanie na zewnątrz (zwłaszcza w sezonie grzewczym).
Różne rodzaje smogu
Warto zdawać sobie sprawę, że pojęcie smogu nie jest jednorodne. Pod tą nazwą może kryć się:
- smog klasyczny,
- lub smog fotochemiczny.
Pierwszy z nich (znany również jako smog kwaśny lub smog londyński) jest charakterystyczny dla okresu grzewczego, który w Polsce trwa od listopada do marca, a nawet dłużej. Jest on efektem ogrzewania domów, sklepów i innych obiektów.
Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w przypadku smogu fotochemicznego. Pojawia się on w słoneczne dni, kiedy temperatura przekracza dwadzieścia pięć stopni Celsjusza. Taki smog możemy zaobserwować między innymi w Krakowie.
Jakie substancje znajdziemy w smogu?
W smogu, który unosi się nad naszym miastem znajdziemy wiele różnych substancji. Są tu między innymi pyły PM10, które składają się z sadzy kurzu czy piasku. Takie drobiny dostają się do układu oddechowego człowieka i zwierząt.
Innym składnikiem smogu są pyły PM2,5. Zawierają one cząsteczki o bardzo małej średnicy, które mają zdolność przenikania do pęcherzyków płucnych i krwi. Często są one bardzo toksyczne i negatywnie oddziałują na zdrowie.
Innym składnikiem wielkomiejskiego smogu są wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne. Należy do nich między innymi benzo(a)piren znany ze swoich właściwości rakotwórczych. Smog to również tlenki azotu, których głównym źródłem są spaliny samochodowe. Inną powszechnie występującą w miejskich oparach substancją jest tlenek siarki. W smogu zawarte są również metale ciężkie, tlenek węgla, czy ozon.
Czym grozi oddychanie zanieczyszczonym powietrzem?
Warto mieć świadomość, że nawet krótkotrwałe oddychanie zanieczyszczonym powietrzem ma zgubny wpływ na ludzkie zdrowie. Dolegliwości często występujące w efekcie kontaktu ze smogiem to:
- zapalenie spojówek,
- zapalenie krtani i tchawicy,
- stany zapalne płuc,
- szybkie męczenie się.
Osoby, które przez długie lata żyją w zanieczyszczonych miastach są narażone na takie dolegliwości jak rak płuc, a także nowotwory krtani, gardła czy przełyku.
Oddychanie zanieczyszczonym powietrzem grozi nie tylko powstawaniem chorób układu oddechowego. Smog ma zdolność przenikania do naszej krwi, powodując między innymi:
- chorobę niedokrwienną serca,
- zaburzenia rytmu serca,
- nadciśnienie tętnicze,
- demencję,
Choć smog szkodzi każdemu z nas, szczególnie narażone na jego negatywne działanie są dzieci i osoby starsze. Duże problemy mają także osoby zmagające się z alergiami i chorobami układu oddechowego.
Jak zatem radzić sobie ze smogiem? Choć polskie władze przyjęły ustawę antysmogową, na jej efekty trzeba będzie poczekać przynajmniej kilka lat. Jeżeli chcemy chronić nasze zdrowie, powinniśmy ograniczyć przebywanie na zewnątrz w okresie grzewczym.
Autor artykułu: Karolina Lewandowska. Artykuł powstał przy współpracy z firmą Lemitor.