Informacje - Zdrowie

RAPORT: Rak Piersi w Polsce

Zachorowalność

Rak piersi jest najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet w Polsce.
Poniżej tabela pokazująca ilość nowych zachorowań na nowotwór złośliwy piersi u kobiet oraz ilość zgonów z powodu tej choroby:

Rok Liczby bezwzględne Współczynnik zachorowalności na 100 000 (standaryzowany) Pozycja Zgony z powodu raka piersi
1963 2 476 14,6% 2 1 587
1996 9 681 35,9% 1 4 738
2000 10 987 38,8% 1 4 715
2002 12 000 projekcja 1 5 000
2010 17 403 projekcja 1 6 379
Źródło: Nowotwory, Journal of Oncology, Suplement 2, Zasady i wyniki "Programu modelowego skryningu raka piersi i raka szyjki macicy w Polsce, 1999-2000; Warszawa 2002;

Uwagi:
  • w latach osiemdziesiątych Polska należała do krajów niskiego ryzyka w Europie;
  • obecnie należy już zdecydowanie do krajów o średnim stopniu ryzyka;
  • częstość zachorowań na nowotwory złośliwe piersi gwałtownie wzrasta po 35 roku życia, a bardzo wysokie współczynniki utrzymują się do późnego wieku osiągając najwyższy poziom w grupie wieku 75-79 lat;

    Umieralność

    Nowotwory złośliwe piersi u kobiet należą do nowotworów dobrze rokujących.
    Prawdopodobieństwo przeżycia 5-lat w zależności od stadium zaawansowania nowotworu (tabela poniżej):

    Stopień zaawansowania Stadium zaawansowania Odsetek przeżyć 5-letnich
    0 przedinwazyjne 100%
    I miejscowe 75%
    II lokoregionalne wczesne 50%
    III lokoregionalne późne 25%
    IV uogólnione 5%
    Źródło: Nowotwory, Journal of Oncology, Suplement 2, Zasady i wyniki "Programu modelowego skryningu raka piersi i raka szyjki macicy w Polsce, 1999-2000; Warszawa 2002;

    Polska cechuje się bardzo niekorzystnym rozkładem epidemiologicznym jeśli chodzi o rozpoznanie nowotworów złośliwych piersi u kobiet. W Polsce rozpoznanie nowotworu odbywa się zbyt późno i dlatego Polska odznacza się jednym z najgorszych odsetek przeżyć 5-letnich:
  • USA 80,0%
  • Europa Zachodn. 72,5%
  • Polska 58,3%

    W praktyce oznacza to, że na 1 000 wykrytych nowotworów piersi u kobiet, w USA udaje się uratować 800, w krajach Europy Zachodnie 725 - a w Polsce, niestety, tylko nieco ponad 580.
    Poza tym z powodu zbyt późnego wykrywania nowotworu złośliwego piersi u kobiet w Polsce, w nikłym stopniu można zastosować w leczeniu chirurgicznym operacje oszczędzające (BCT. - z ang. breast conservative therapy), a pomimo rozwoje technik radiologicznego oznaczania węzła wartowniczego (SNB - z ang. Sentinel Node Biopsy) - okazuje się, że nie można odstąpić od pełnego usunięcia węzłów chłonnych.

    Metody wczesnego wykrywania zmian w gruczole piersiowym

    Do metod wczesnego wykrywania raka piersi zalicza się:
  • od 20 roku życia - samobadanie piersi raz w miesiącu;
  • od 30 roku życia - badanie piersi przez lekarza raz w roku;
  • od 35 roku życia - regularne wykonywanie mammografii

    Kobiety z wykrytymi zmianami w piersi wymagają dalszego postępowania diagnostycznego - najczęściej biopsji podejrzanej zmiany.

    Samobadanie piersi przez kobiety

    W 2002 roku Centrum Badań Społecznych przeprowadziło w grupie 509 losowo wybranych kobiet w wieku powyżej 18 lat badania ankietowe na temat samobadania piersi. Wyniki są następujące:
  • 80% ankietowanych kobiet zadeklarowało, że zna metodę samokontroli piersi;
  • 28% podało, że wykonuje to badanie regularnie;

    Uwaga:
    samobadanie piersi oraz badanie piersi przez lekarza należą do badań palpacyjnych. Wykrycie podejrzanej zmiany w piersi za pomocą tych badań jest możliwe, gdy zmiana (guzek) osiąga średnicę CO NAJMNIEJ 1 cm. Wyklucza to bardzo często możliwość uchwycenia zmian na wcześniejszym etapie tj. gdy zmiany kwalifikujemy jako zmiany niepalpacyjnej (niewyczuwalne w badaniu fizykalnym)

    Badania mammograficzne

    Koszt wykonania 1 mammografii (wg: Nowotwory, Journal of Oncology, Suplement 2, Zasady i wyniki "Programu modelowego skryningu raka piersi i raka szyjki macicy w Polscw, 1999-2000; Warszawa 2002) - 69,9 PLN.
    W nowym katalogu świadczeń zdrowotnych ogłoszonym przez NFZ i obowiązującym od 2004 nie ma refundacji na badania mammograficzne.
    Wg zasad zawartych w katalogu badanie mammograficznej ma być składową częścią porady lekarza w poradni chorób piersi (refundacja za wizytę w poradni chorób piersi wynosi w Polsce od 35 do 60 PLN). W efekcie większość kobiet w ogólne nie korzysta z mammografii lub też jest zmuszonych do odpłatnego wykonania mammografii.

    Biopsja piersi

    Około 5%-10% zmian wykrytych w badaniach obrazowych (mammografia, USG piersi) wymaga weryfikacji za pomocą biopsji.
    Tylko 20% spośród wszystkich biopsji piersi potwierdza, że zmiana jest złośliwa. W 80% bioptowane guzki (zmiany np. mikrozwapnienia) okazują się zmianami łagodnymi.
    Aktualny system refundacji wg katalogu świadczeń zdrowotnych NFZ obniżył z 230 do 140 punktów jedną z najnowocześniejszych metod biopsji piersi - mammotomiczną biopsję piersi oraz odebrał możliwość wykonywania jej przez specjalistów z zakresu radiologii, chirurgii ogólnej i ginekologii. W efekcie:
  • mammotomiczną biopsję piersi wykonuje tylko 7 ośrodków onkologicznych w Polsce, które ze względu na wycenę poniżej kosztów materiałowych przez NFZ obniżyły ilość wykonywanych biopsji w porównaniu do roku ubiegłego o 50%;
  • mammotomicznej biopsji piersi nie wykonują 22 ośrodki, które wykonywały te badania przez ostatnie 4 lata;
  • w porównaniu do roku ubiegłego 500 pacjentek miesięcznie (!) nie otrzymuje dostępu do tego badania diagnostycznego

    Koszty leczenia nowotworów piersi

    Wydłużenie 1 roku życia kobiety, u której wykryto raka piersi kosztuje:
  • 4000 PLN - w przypadku zastosowania wszystkich technik diagnostycznych
  • 20000-40000PLN - w przypadku leczenia stadium zaawansowanego
    źródło: Nowotwory, Journal of Oncology, Suplement 2, Zasady i wyniki "Programu modelowego skryningu raka piersi i raka szyjki macicy w Polscw, 1999-2000; Warszawa 2002;

    Polska na tle Europy w zakresie walki z rakiem piersi

    Polska zajęła PRZEDOSTATNIE, 17 miejsce wśród krajów Europy uczestniczących w badaniu Eurocare-2, jeśli chodzi o śmiertelność z powodu raka piersi. Tabela poniżej pokazuje wyniki większości krajów Europy w zakresie 5-letnich przeżyć:
    Polska cechuje się coraz większą zachorowalnością na nowotwór złośliwy piersi - jest to wynik czynników cywilizacyjnych. Nowych zachorowań w Polsce będzie coraz więcej!

    Skuteczność polskiego systemu opieki zdrowotnej w obszarze walki z rakiem piersi mierzy się głównie w postaci 5-letnich przeżyć. Wg tej miary Polska zajmuje jedno z ostatnich miejsc w Europie!

    Przyczyny:
    1. Do tej pory brak narodowego programu do walki z rakiem
    2. Obecny system zdrowotny nie promuje metod profilaktyki II stopnia (np. usunięcie mammografiiz katalogu procedur, niewłaściwe uwarunkowania refundacyjne mammotomii)
    3. Obecna profilaktyka w raku piersi w praktyce powszechnej sprowadza się w praktyce do propagowania kultury samobadania piersi to działanie ma bardzo ograniczoną skuteczność profilaktyczną z dwóch zasadniczych powodów:
      • odsetek kobiet stosujących tę metodę będzie zawsze niewystarczający (obecnie 28% kobiet spośród 80% przyznających się do znajomości sposobu badania) oraz fakt, że samobadanie piersi nigdy nie gwarantuje, że każda kobieta stosuje metodę prawidłowo;
      • samobadanie piersi przez kobietę (jak i badanie palpacyjne przez lekarza) nie są w stanie wykryć najwcześniejszych zmian tj. zmian przedinwazyjnych, które gwarantuję 100% wyleczenie
    4. Akcje mammograficzne ad hoc (organizowane przez samorządy, organizacje charytatywne, niektórych pracodawców, również o podłożu politycznym) mają bardzo ograniczone znaczenie, ponieważ:
      • nie są działaniami o charakterze stałym, powtarzalnym;
      • bardzo często są działaniami niedokończonymi z diagnostycznego punktu widzenia (np. ok. 10% kobiet po akcjach mammograficznych, które wymagają jeszcze weryfikacji biopsyjnej są pozostawione same w sobie z niedodiagnozowanym problemem)
      • organizatorzy i sponsorzy takich akcji mają bardzo ograniczoną wiedzę merytoryczną odnośnie wymaganej jakości takich badań i nierzadko powierzają je wykonawcom, którzy nie gwarantują właściwej oceny diagnostycznej (np. niektóre duże zakłady pracy z funduszu świadczeń społecznych sponsorują pewną ilość badań mammograficznych dla swoich pracownic, jednakże wybór pracowni mammograficznej dokonuje się wyłącznie na bazie najniższej ceny za mammografię)
    źródło dla zestawienia badania Eurocare-2: Nowotwory, Journal of Oncology, Suplement 2, Zasady i wyniki "Programu modelowego skryningu raka piersi i raka szyjki macicy w Polsce, 1999-2000; Warszawa 2002;

    Opracowanie:
    lek. med. Grażyna Pietrzyk specjalista chirurgii onkologicznej
    lek. med. Szymon Młynarczyk specjalista chirurgii ogólnej


        Data: 2004-10-24
  • R E K L A M A



    Komentarze nie są moderowane - widzisz treści niezgodne z prawem lub nieobyczajne zgłoś ten fakt administracji serwisu.

    Najnowsze informacje

    Operacja laserowa wzroku, czyli życie bez okularów
    Lekarze alarmują, że już prawie połowa Polaków ma krótkowzroczność. Aby świat nabrał ostrości niezbędne jest noszenie okularów lub soczewek kontaktowych. Jednak dzisiejsza technologia pozwala na leczenie wad wzroku za pomocą lasera. Już w 15 minut możemy polepszyć komfort życia i zrezygnować z noszenia okularów! więcej »
    Co należy przygotować na spotkanie z detektywem?
    Detektyw to coraz bardziej popularny zawód. Wiele osób nie wie, czym tak na prawe zajmuje się taka osoba. więcej »
    Szorty – jak dopasować je do figury
    Krótkie spodenki to doskonała alternatywa dla letnich spódniczek. Szorty pozwalają na odsłonięcie nóg, a jednocześnie na zachowanie komfortu i dużej swobody ruchów. Mogą być elementem stylizacji sportowej, strojem do pracy, a nawet… podstawą wieczorowej kreacji. Dobrze będą czuły się w nich zarówno miłośniczki romantycznego stylu boho, jak i eleganckie i nieskazitelne minimalistki. Ze względu na to, że szorty z założenia odkrywają nieco ciała, musimy zadbać o to, by jak najlepiej służyły naszej sylwetce. Jak dobrać spodenki do figury? Omawiamy najpopularniejsze modele. więcej »

    Polecamy produkty